Formele samenwerking: Eurode, een publiekrechtelijk orgaan

Kerkrade en Herzogenrath vormen met ingang van 1 januari 1998 een publiekrechtelijk orgaan, t.w. het Openbaar Lichaam Eurode. Dit publiekrechtelijk lichaam heeft twee bestuursorganen, nl. de raad en het dagelijks bestuur.

Europees gezien is Eurode waarschijnlijk het eerste publiekrechtelijk lichaam tussen twee gemeenten uit twee verschillende (lid)staten.

De raad van Eurode, ook wel “Euroderaad” genoemd, bestaat uit acht leden van de Kerkraadse gemeenteraad en acht leden van de gemeenteraad van Herzogenrath. De burgemeesters van Kerkrade en Herzogenrath fungeren bij toerbeurt 2 jaar als voorzitter.

Het belangrijkste verschil met de eerdere, informele “werkgroep Eurode” bestaat hierin, dat er nu een juridische rechtspersoon bestaat en de deelnemende gemeenten Kerkrade en Herzogenrath elkaar verplichtingen kunnen opleggen. Burgerbindende besluiten kunnen tot op heden helaas nog niet door de “Euroderaad” worden genomen. Hiertoe moet naar Europees recht nog steeds gebruik gemaakt worden van een hulpconstructie, inhoudende, dat besluiten van de “Euroderaad” door de beide gemeenteraden apart moeten worden bekrachtigd.

Blijft te hopen, dat aanvullende verdragen hier in de toekomst uitkomst zullen bieden.

EBC bij nacht
EBC bij nacht

Kerkrade en Herzogenrath hopen, dat Eurode zich steeds meer tot een Europese stad zal ontwikkelen. Ook al is dit volkenrechtelijk nu en in de nabije toekomst nog niet mogelijk, ònverlet blijft echter de mogelijkheid dat beide gemeenschappen nader tot elkaar komen. Daar waar dat wenselijk is, kan het zelfs tot een ‘samensmelting’ leiden.

Bij het realiseren van dit doel vormen steeds weer opnieuw de nationale rechtssystemen een probleem; ze zijn óf niet op elkaar afgestemd óf verbieden simpelweg grensoverschrijdend pragmatisme. Om deze reden proberen de Eurode gemeenten dan ook voortdurend, vanuit een zekere mate van “anarchie” én door middel van doorvoering van experimenten in de grensregio, nationale wetgeving “doelgericht te interpreteren”. Zo probeert Eurode een voortrekkersrol te spelen ten aanzien van aanpassing en harmonisering van (nationale)wetgeving. Dit alles gebeurt consequent vanuit de gedachte, de (levens)omstandigheden van de burgers van de twee grenssteden te verbeteren en de alledaagse problemen van met name de grenspendelaars op te lossen. In dit licht dient het begrip ‘eerste Europese stad’ gezien te worden. Eurode ondersteunt hiermee ook uit volle overtuiging de eis van talrijke Euregio’s, om te kunnen beschikken over creatieve vrijheid om zo grensoverschrijdende doelstellingen te realiseren. Of, zoals Eurode dat graag formuleert: “Geef ons de status van een ‘Klein Liechtenstein’ en wij lossen onze problemen zelf op”.

De zwaartepunten van de activiteiten van Eurode liggen op de terreinen

  • economische structuurversterking
  • verkeersinfrastructuur
  • onderwijs
  • advies en begeleiding van grenspendelaars
  • openbare orde en veiligheid
  • sport en cultuur

In dit kader hebben gemeenschappelijk gerealiseerde projecten er toe bijgedragen de levenskwaliteit van de grensbewoners in deze euregio wezenlijk te verbeteren.

Eurode is trots op reeds behaalde successen die tot stand zijn gekomen op basis van vertrouwen in elkaar en vriendschap tussen beide gemeenten. Met name op het belangrijke terrein van economische structuurversterking zijn Kerkrade en Herzogenrath actief. Voorbeelden van grensoverschrijdende samenwerking op dit terrein zijn het Technologiepark Herzogenrath (TPH) en het Eurode Business Center (EBC).